Zaburzenia miesiączkowania - diagnostyka i leczenie

Zaburzenia miesiączkowania to kolejny z problemów, z którymi często przychodzą do mnie pacjentki. Zaburzenia miesiączkowania to dla pacjentki sygnał alarmowy, że z organizmem może dziać się coś złego i być objawem rozwijającej się choroby współistniejącej. Ponadto same w sobie powodują problemy zdrowotne przyczyniając się między innymi do zaburzeń płodności.  

Kiedy mówimy o zaburzeniach miesiączkowania

Miesiączka nie pojawia się na początku dojrzewania u dziewczynki inna możliwość to, że zanikła ona na minimum 3 miesiące u wcześniej prawidłowo miesiączkującej kobiety.

Nieregularne miesiączki

Regularny cykl miesiączkowy trwa średnio 28 dni +/- tydzień. Pierwszy dzień cyklu to pierwszy dzień miesiączki. W przypadku występowania krótszych lub dłuższych cykli istnieje duże ryzyko, że cykle są bezowulacyjne – a więc nie umożliwiają zapłodnienia. Miesiączka występuje zbyt rzadko, gdy cykle są dłuższe niż 35 dni. Z kolei o miesiączkach występujących zbyt często mówimy, gdy są to miesiączki występujące częściej niż co 21 dni. Możemy mówić także o nieprawidłowych krwawieniach i tak: Skąpe krwawienie to krwawienie, krótkotrwałe, a nadmiernie, obfite, przedłużone krwawienie miesiączkowe to krwawienie trwające od 5  do 7 dni.

Plamienia przedmiesiączkowe

Takie plamienia mogą wskazywać na chorobę i zaburzenia hormonalne. Może także występować plamienia owulacyjne, które pojawiają się około 2 tygodnie przed miesiączką i są one fizjologiczne. Obecność bólu w okresie przedmiesiączkowym może także sugerować endometriozę. Inną sytuacją jest obecność bólu w czasie krwawienia miesiączkowego. Jest to naturalne u młodych kobiet, w późniejszym wieku może sugerować rozwój choroby i wówczas udać się do lekarza i przeprowadzić diagnostykę.

Przyczyny zaburzeń miesiączkowania

Mamy wiele różnych czynników, które powodują zaburzenia miesiączkowania. Należą do nich:

• Wady rozwojowe narządu rodnego np. brak macicy lub pochwy, zarośnięcie błony dziewiczej, przegroda poprzeczna pochwy, zdwojenie pochwy lub macicy.
• Wady genetyczne.
• Jadłowstręt psychiczny – zatrzymanie miesiączki wynika w tym wypadku z zablokowania prawidłowego działania podwzgórza i przysadki mózgowej; powrót do prawidłowego miesiączkowania jest ściśle związany z powrotem do prawidłowej masy ciała, a miesiączka wraca u większości pacjentek, które osiągną 90% należnej dla wieku i wzrostu masy ciała.
• Nadmierny wysiłek fizyczny – bardzo intensywny wysiłek fizyczny, taki jak biegi długodystansowe, pływanie, gimnastyka czy balet, może zaburzyć pracę podwzgórza i przysadki i tym samym spowodować zatrzymanie się miesiączek.
• Zespół policystycznych jajników (PCOS) – o którym więcej przeczytacie w osobnym artykule  i leczenie
• Choroby tarczycy – zarówno nadczynność, jak i niedoczynność tarczycy mogą prowadzić do zaburzeń cyklu miesiączkowego i nieregularnych miesiączek.
• Choroby przysadki mózgowej, w tym hiperprolaktynemia, która może prowadzić zarówno do nieregularnych miesiączek, jak i zaniku miesiączki; często zaburzeniom miesiączkowania towarzyszy mlekotok i niskie libido
• Choroby nadnerczy, takie jak zespół Cushinga lub wrodzony przerost nadnerczy

Diagnostyka zaburzeń miesiączkowania

Do zdiagnozowania przyczyny zaburzeń miesiączkowania niezbędny jest szczegółowy wywiad lekarski, badanie ginekologiczne wraz z USG oraz diagnostyka endokrynologiczna (badania hormonalne i USG tarczycy).

Leczenie zaburzeń miesiączkowania

Leczenie uzależnione jest od przyczyny problemu – może być to leczenie hormonalne albo operacyjne. Często ważną rolę odgrywa również zmiana stylu życia, diety, aktywności fizycznej oraz włączenie suplementów diety. Aby ustalić właściwe postępowanie, konieczna jest konsultacja zarówno u ginekologa, jak i endokrynologa.